وتەیەک بەبۆنەی رۆژی کۆبانی یەوە

رۆژی شەممە ١ی نوامبری ساڵی ٢٠١٤ لە چڵ و شەشەمین رۆژی خۆڕاگری و خەباتی قارەمانانەی خەڵکی ۆبانی لە بەرانبەر وەحشیگەری هێزەکانی دەوڵەتی ئیسلامی داعش ئەم ئامرازەی ئیجرای سیاسەتی هێزە ئیمپڕیالیستیەکان و دەوڵەتانی کۆنەپەرست و فاشیستی ناوچەکەدا، سەدان هەزار کەس لە زیاتر لە سەد شاری گەورەی دنیا بۆ پشتیوانی لە کۆبانی هاتنە سەر شەقامەکان. ئەوان وێڕای تەئید کردنی تۆمار بوونی رۆژی ئەوەڵی نوامبر بە ناوی “رۆژی کۆبانی”، لە لاپەرەکانی مێژوو و خەباتی خەڵکی ئازادیخوازی دنیادا، پشتیوانی و پشتگیریان بۆ دیفاع و خۆڕاگری و خەباتی لێبڕاوانە و تا ئاخرین پشوی خەڵکی کۆبانی لە مەوجودیەت و دەستکەوتەکانیان کرد.هەزاران کەس لە کەسایەتی سیاسی، ئەدەبی، هونەری و ئینسانی ئازادی خواز و پێشکەوتن خواز و ئەحزاب و سازمانە چەپ و کۆمونیستەکان لە سەرتاسەری دنیادا لە بانگەوازێکدا داوایان لە خەڵکی ئازادی خواز، تێکۆشەر و عەداڵەت خواز کردبوو کە رۆژی یەکی مانگی نوامبر بێنەسەر شەقامەکان و بۆ پشتیوانی لەم خۆڕاگریە کەم وێنە و مێژوییە خۆپیشاندان بکەن. ئەم بانگەوازە لە ئاستێکی بەریندا لە زیاتر لە سەد شاری گەورەی دنیا وڵامی ئەرێنی وەرگرتەوە و بە سەدان هەزار کەس لە وڵاتانی ئوروپا، ئاسیا، ئافریقا، ئامریکا و کانادا و بەتایبەت لە شارە جۆراوجۆرەکانی کوردستان، رۆژی ئەوەڵی نوامبر هاتنە سەر شەقامەکان و پشتیوانیان لە خۆڕاگری و خەباتی خەڵکی کۆبانی کرد. کردەوەیەکی بێوێنە لە سەدەی بیست و یەکدا کە دەکرێ ئەو لەگەڵ پشتیوانی و پشتگیری جیهانی لە وێتنام یان فەلەستین و یان لەدژی ئاپارتایدی نیژادی لە دەیەکانی ٦٠ و ٧٠ ی سەدەی ڕابردو دا بەراورد بکرێت.571

بەڵام چلۆن ناوی کۆبانی ئەم شارە چکۆلە لە سنورێکی دوورکەوتوی نێوان سوریە و تورکیە، توانی ناوبانگێکی جیهانی دەستەبەر بکات؟ چ هۆکارگەلێک بوونە هۆی دەستەبەر کردنی پشتیوانی و پشتگیری وێژدانە وشیارەکان و خەڵکی شەریف و ماف خوازی بۆ کۆبانی؟ وڵامەکەی ئاسانە. گرنگترین هۆکاری ئەم حەرەکەتە جیهانیە، ئیسالەت و ڕەوابوونی خۆڕاگری و خەباتی خەڵکی کۆبانی بە کورد و غەیرە کوردەوە بوو. خەڵکێک کە لە گەرمەی شەڕ و کوشتارێکدا کە دەوڵەت و هێزە سەرمایەداریەکان لە ناوچەکەدا خستویانەتە ڕێ، بە ئیرادەیەکی پتەو، بڕیاریاندا خۆیان سوکانی چارەنووسی خۆیان بەدەستەوە بگرن. خەڵکێکی کە لێبڕاوانە بڕیاندا بۆ دیفاع لە مەوجودیەت، حاکمیەت و دەستکەوتەکانیان بچنە مەیدانی نەبەردێکی نابەرابەر بەڵام قارەمانانە و تا ئاخرین هەناسە لەگەڵ دوژمناندا و خەباتێکی ئەسیل و ڕەوا بەرنە پێشێ. ڕەسەنایەتیەکی لەم چەشنە لە بارودۆخی ئەمرۆدا کە هێزە ئیمپڕیالیستی و ناوچەییەکانی سەرمایەداری بە هێزە وەحشی و کۆنەپەرستەکانی ئامرازی دەستیان دنیایان نائەمن کردوە، کەم وێنە، شیاوی تەحسین و جێگای پشتیوانی بەشەریەتی وشیار و تێکۆشەرە. بەم خۆڕاگریە، کۆبانی نیشانی خەڵکی دنیایدا کە نەتەنیا ڕێگای بەرەنگار بوونەوەی جیدی لەگەڵ هێرشی هێزە تا ئەوپەڕ کۆنەپەرستەکانی وەک داعش، بەڵکو ڕێگای بەرەنگار بوونەوەی دەخاڵەتگەری هێزە ئیمپڕیالیستی و حکومەتە کۆنەپەرستەکانی ناوچەکەش تەنیا بە مەسیری خەباتی جەماوەری لە چەشن و شکڵ و شێوەی جۆراو جۆریدا دەڕوات.پشتیوانی ڕای گشتی جیهانی و بەشەریەتی پێشکەوتن خواز لە خۆڕاگری جەماوەری خەڵکی کۆبانی لە ئاوا ئاستێکدا، لە هەمانحاڵدا کە نیشانەی نەفرەت و بێزاری قوڵیانە سەبارەت بە دخاڵەتی هێزە سەرمایەداریەکان و دەوڵەتانی کۆنەپەرست و جەنایەتکاری ناوچەکە دیفاع لە حەیات و چارەنووسی جەماوەری خەڵکیش بوو. دخاڵەتێک کە بووەتە هۆی کوشتار و وێرانی و ئاوارە بوونی ملیۆنی و هەژاری و فەلاکەتی ئابووری لە دنیادا. نیشانەی قین و توڕەییش بوو لە کرداری وەحشیانەی گوروپ و ئەحزابی کۆنەپەرست و دژی بەشەری ئیسلامی. بەڵام پشتیوانی لە خۆڕاگری خەڵکی کۆبانی تەنیا حەرەکەتێکی ئێحساسی و ئەخلاقی نەبوو بەڵکو ڕەنگدانەوەیەکی مادی و عەینی بەخۆیەوە گرت. کۆبانی پێویستی بە پشتیوانی ڕای گشتی خەڵکی دنیا هەبوو. لەبەر ئەوەی چارەنووسی ئەم خۆڕاگریە قارەمانەیە تەنیا لە مەیدانی شەڕی نابەرابەر لەگەڵ داعش و دەوڵەتانی پشتیوانیدا لە شەڕی خیابانی و کۆڵان بەکۆڵان کۆبانیدا دیاری نەدەکرا. ناڕەزایەتی و خۆپیشاندانی بەرین و بەردەوام لە ئاستی جیهانیدا گوشاری ڕایگشتی لەدژی ڕەوتە کۆنەپەرستە ئیسلامیەکان و دەوڵەتانی ناوچەکە کە پشتیوانیان لە داعش دەکرد زۆرتر کرد و ئیجازەی نەدا کە ئەوان دەرێژە بە جەنایەتەکانیان بدەن لەدژی خەڵکی کۆبانی و بەردامبن لەسەر ئیجرای پیلان و نەخشەکانیان.کۆبانی ئێستا لەبەردەم کۆمەڵێک مەترسی و پیلان دایە لە لایەن ئامریکا و دەوڵەتانی ناوچەکەوە. هەوڵیان بۆ لەنێو بردن و سڕێنەوەی ئیدە و بۆچونی ئیمکانی پەیڕەوکردنی حاکمیەتی جەماوەری خەڵک بەسەر چارەنووسی خۆیان دایە. شکست پێهێنانی ئەزمونی کانتۆنەکان و شکاندنی خۆڕاگریی چەکدارانەی جەماوەریی و بەلاڕێدا بردنی خەباتی سەربەخۆ و ئەسیلی خەڵکیی لە دیفاع لە بەرژەوەندی و قازانجی خۆیاندا. دەوڵەتانی تورکیە و ئامریکا و ڕژیمی کۆماری ئیسلامی هەوڵ بۆ کردنی بزوتنەوەی خەڵکی کوردستانی سوریە بە بەشێک لە ئیستراتیژی سیاسی خۆیان ئەدەن. هێزەکانی شوڕای میللی سوریە و ڕەوتە تیرۆریستە سوننیە میانەڕەوەکان ئاڵترناتیوی جێی سرنجی ئامریکا و باقی هێزە رۆژئاوایی و هاوپەیمانە کۆنەپەرستە ناوچەییەکانیانن بۆ داهاتوی سوریە. ئاڵترناتیوێک کە بەهۆی ماهیەتی سەرمایەدارانە و هەڵویستێکی فیرقەیی و شۆوینیستی کە هەیانە سەرەتایی ترین مافەکانی خەڵکی سوریە و خەڵکی کوردستان بەڕەسمیەت ناناسێ.
دوژمنایەتی دەوڵەتی تورکیە لەگەڵ پێکهاتنی حکومەتێکی خۆبەڕیوەبەری لە کوردستانی سوریە و پێداگری کردنی لەسەر دروست کردنی ناوچەیەکی بۆشایی لە خاکی سوریەدا بەشێک لە سیناریۆیەکی ڕەشە کە بۆ کۆبانی و کانتۆنەکانی جزیرە و عەفرین دارێژراوە. ئامانجی دەوڵەتی تورکیە لە دروست کردنی ناوچەی بۆشایی لە سوریەدا بەرگرتنە لە شکڵ گرتنی حاکمیەتێکی خۆبەڕیوەبەر و سەقامگیر لە کوردستانی سوریە. دەوڵەتی ئاک پارتی لەژێر پەردەی هەوڵدان بۆ دروست کردنی ناوچەی بۆشایی لەنێوان تورکیە و سوریەدا دەیەوێ ئەو نەخشە و پلانە چەپەڵانەی کە بۆ شکست پێهێنانی ئەزمونی کوردستانی سوریە لە مێشکی دایە، بەکردەوە دەربینێ.
یەکێک لەو مەترسیە بنەڕەتیانەی کە هەڕەشە لە چارەنووسی بزوتنەوەی خەڵکی کوردستانی سوریە دەکات، ناکامیە لە شکڵدان بە پێکهاتەیەکی سیاسی و ئیداری کە درێژە و بەردەوامی بەشداری خەڵک لە ئیدارەی کاروبار و دیاریکردنی چارەنووسی سیاسی خۆیاندا فەراهەن بکات. گرتنە پێشی ڕەواڵی نا دیموکراتیک لە سەروی شوڕا یان ئەنجومەنەکانی هەڵبژێردراوی خەڵکەوە، بەشێوەیەک کە ئیمکانی دەست ڕاگەیشتنی ڕاستەقینەی کرێکاران و زەحمەتکێشان بە ئەهرومەکانی دەسەڵات نامومکین بکات، سنوردار کردنی ئازادیە سیاسیەکان، نەرمی نواندن لە بەرانبەر گەندەڵی ماڵی و ئیداریدا، هەوڵ نەدان بۆ باشتر کردنی بارودۆخی ژیانی زۆربەی خەڵک و بە شێوەی گشتی بێگانە بوونی خەڵک لەگەڵ ساختاری سیاسی حکومەت لە زومڕەی ئەو مەترسیانەن کە هەڕەشە لە بزوتنەوەی کوردستانی سوریە دەکات. بێگانە بوونی خەڵک لەگەڵ دەسەڵاتی حاکم توانایی خۆڕاگری لەبەرانبەر مەترسیە دەرەکیەکانیان لێ دەستێنێ. حوزوری ژنان و پیاوانی کرێکار و زەحمەتکێش کە ئێستا لە هێڵی پێشەوەی بەرەی سەڕدان لەگەڵ دەژمن دەبێ لە ڕێبەریی ناوەندەکانی حاکمیەتی جەماوەریدا جێگیر و نیهادینە بکرێت. حوزوری ئەم هێزە لە مودیریەتی ئابووری کۆمەڵگەدا، بەرەپێش چوونی ئەزمونی حاکمیەتی جەماوەری و دابین بوونی ئازادیە سیاسی و دیموکراتیکەکان تا ڕادەیەکی زۆر زەمانەت دەکات.